تخصیص ارز دولتی برای واردات تجهیزاتی که می‌توانستیم صادر کنیم

گروه دیدگاه؛ ابوذر الطافی*: با شروع تحریم‌ها و کاهش درآمدهای ارزی، تعیین اولویت در هزینه کرد منابع محدود دلاری و پرهیز از ریخت و پاش، بدیهی‌ترین انتظار از سیاست‌گذار است. ولی متاسفانه برخلاف این انتظار، در اولین تصمیم مرتبط با تحریم‌ها برای کنترل بازار، میلیاردها دلار از منابع کشور با تخصیص به شرکت‌های نامعلوم و کالاهای غیرضرور، آن هم بدون هیچ رهگیری در خصوص نحوه مصرف، به تاراج گذاشته شد.

با تصمیم هر چند دیرهنگام دولت برای تخصیص هدفمند دلار دولتی، امید بر این بود که با حل مشکل کارخانجات تولیدی و تأمین مایحتاج مردم، از افزایش خیل بیکاران نیز جلوگیری شود. اما موارد درج شده برای اولویت تخصیص ارز، منجر به سوال‌های بسیاری شده و مورد نقد کارشناسان قرار گرفته است.

آنچه بهانه این نوشتار شده است ردیف‌های آخر لیست جدید ارائه شده توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت است که مربوط به ماشین‌آلات بسته‌بندی می‌باشد. مطابق بندهای ۴۶ تا ۵۱ این لیست «ماشین آلات و دستگاه‌های تهیه لبنیات، ماشین آلات فرمینگ بطری، ماشین آلات بسته‌بندی انواع بطری، قوطی، کیسه، لوله و… و ماشین‌آلات بسته‌بندی و لفاف» در اولویت تخصیص ارز قرار گرفته‌اند.
همانطور که برای فعالان صنعت بسته‌بندی نیز روشن است به دلایل زیر، ماشین‌آلات ذکر شده به هیچ‌عنوان در اولویت نیاز کنونی صنعت بسته‌بندی و البته دریافت ارز دولتی نیستند:

۱٫ با ضعیف‌تر شدن قدرت خرید مردم و مشکل در تهیه مواد اولیه، بسیاری از شرکت‌های استفاده کننده از این ماشین‌آلات با درصد پایینی از ظرفیت موجود خود فعالیت می‌کنند و اولویت این شرکت‌ها استفاده حداکثری از ظرفیت دستگاه‌های موجود آن‌هاست و نه تجهیز بیشتر کارخانه. همچنین بسیاری از شرکت‌های لبنی و بسته‌بندی به خاطر سیاست‌های غلط دولت تعطیل شده و ماشین‌آلات به‌روز خود را در معرض فروش گذاشته‌اند.

۲٫ در حال حاضر بسیاری از شرکت‌های ماشین‌ساز داخلی در حال تولید این دستگاه‌ها با کیفیت و ظرفیت‌های مطلوب بوده و در حال تأمین نیاز داخلی و حتی صادرات به کشورهای دیگر می‌باشند. در این برهه نیز اگر صنعت بسته‌بندی کشور نیازی به تجهیز بیشتر خطوط خود داشته باشد قطعاً با فعالیت این کارخانجات ماشین‌ساز، قابل تأمین است. افزایش تعرفه و ممانعت از واردات این تجهیزات حتی در شرایط عادی اقتصادی، همیشه خواسته ماشین‌سازها بوده است که در نهایت تعجب، با تخصیص ارز دولتی در شرایط بحرانی پاسخ داده شده است. تسهیل در واردات هر یک از این ماشین‌آلات مساوی است با بیکاری بیش از پیش تولیدکنندگان داخلی تجهیزات و ضربه ای بر پیکره نحیف آن‌ها.

۳٫ در حال حاضر شرکت‌ها عموما در تقلا برای تهیه مواد اولیه و ملزومات ریز و درشت مورد نیاز در فرآیند بسته‌بندی هستند تا تولیدشان با همین دستگاه‌های موجود به مشکل برنخورد و در آستانه تعطیلی قرار نگیرند. البته در کمال ناباوری این تلاش‌ها نه‌تنها در تأمین مایحتاج وارداتی، بلکه در تأمین محصولات پتروشیمی تولید داخل نیز کمتر به نتیجه می‌رسد و هر روز شاهد کاهش تولید و حذف اجناس از قفسه فروشگاه‌ها هستیم. گرچه مواردی از این نیازها در ابتدای لیست جدید اقلام مجاز به دریافت ارز وجود دارد ولی تعداد این موارد حیاتی و کمیاب آنقدر زیاد است که به هیچ عنوان نوبت به ماشین‌آلات نمی‌رسد.

۴٫ این روزها یک شرکت ماشین‌ساز اگر تعطیل نشده باشد قطعاً در تأمین ملزومات ساخت و تجهیز دستگاه‌ها با قطعات اینورسال مشکل دارد. اکنون بازار در حال خالی شدن از قطعات و تجهیزات کنترلی و الکتریکی و مکانیکی مورد نیاز دستگاه‌ها بوده و اجناس موجود نیز به چندین برابر قیمت سابق به ماشین‌سازها تحمیل می‌شوند. همه این مشکلات، علاوه بر مشکل ترخیص کالاها از گمرک می‌باشد که تقریباً دو سال است گریبانگیر تولید شده و عملاً با سه برابر شدن مدت زمان ترخیص، ماشین‌سازان را در عمل به تعهداتشان با مشکل مواجه ساخته است.

در کمال ناباوری در حالی که انتظار می‌رفت سیاست‌گذار با بررسی و حل این مشکلات، زمینه اشتغال ماشین‌ساز و تأمین داخلی ماشین‌آلات بسته‌بندی را فراهم کرده و حتی با توجه به نرخ برابری دلار و ریال، زمینه صادرات بیش از پیش ماشین‌آلات را فراهم کند، اولویت اختصاص ارز دولتی را واردات ماشین‌آلات خارجی قرار داده و این چنین در سال حمایت از کالای ایرانی از ماشین‌ساز داخلی حمایت کرده است.

 

*کارشناس ارشد مهندسی مکانیک و طراح ماشین‌آلات بسته‌بندی مواد غذایی

انتهای پیام/

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *