تربیت کل‌گرا در اندیشه‌های تربیتی شرق؛ با تکیه بر مکتب دائوئیسم

چکیده

تربیت کل‌گرا، یکی از جریان‌های تربیتی در اواخر قرن بیستم است که با بن‌مایه‌های معنوی، به مقابله با کاستی‌های نظریه‌های تربیتی مدرن برخاسته است. اگرچه ریشه‌های تکوین این رویکرد را می‌توان در آثار مربیان معاصر غربی جستجو کرد، اما این مقاله، این ریشه‌ها را در اندیشه‌های فلسفی و معنوی کهن شرق، با محوریت مکتب دائوئیسم ردیابی کرده، تصویری از مواجهه صورت معاصر این رویکرد و صورت شرقی آن، در عصر کهن ارائه می‌دهد. این پژوهش، با روش تحلیل محتوا و استنتاج فلسفی، پس از بیان مؤلفه‌های بنیادین تفکر دائویی در متون اصلی این کتب، یعنی دائو‌ده‌جینگ اثر لائوتسه و چانگ‌تزو اثر مؤلفی با همین نام، دست به ترسیم چگونگی حضور این رویکرد در عرصه تربیت کل‌گرا زده است. با در نظر گرفتن مضامین بنیادین در دائوئیسم، همچون ماهیت دائو، فروپاشی نظام عرفی ارزش‌ها، خویشتن‌بودگی و نفی ذهن و زبان، مفهوم اساسی تربیت «سیالیت» و هدف اساسی آن «رهایی از ضمیر» و مفهوم اساسی یادگیری «نا-یادگیری» به منظور شهود حقیقت دائو می‌باشد.

کلیدواژه‌ها: تربیت کل‌گرا، فلسفة شرقی، دائوئیسم، لائوتسه، دائو‌ده‌جینگ، چانگ‌تزو.

نویسندگان:

علی وحدتی دانشمند / دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه تهران    

افضل السادات حسینی / دانشیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران                                  

فصلنامه معرفت ادیان – سال هشتم، شماره ۴ (پیاپی ۳۲)، پاییز ۱۳۹۶٫

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.   

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *