تأثیرگذاری لابی بر قوه مجریه امریکا

 

۲-۱-۳٫ قوه مجریه

بر اساس قانون اساسی ایالات‌متحده، نظام حکومتی این کشور «نظام ریاستی» است که درنتیجه آن رئیس‌جمهور به‌عنوان شخصیت اول در این نظام است. قانون اساسی وظایف و اختیارات رئیس‌جمهور را شامل ریاست قوه مجریه، فرمانده کل قوای مسلح، سیاست خارجی، امضای قراردادها و معاهدات بین‌المللی، معرفی و پذیرش سفرا، نظارت و اجرای کلیه قوانین و غیره می‌داند. رئیس‌جمهور علاوه بر انتخاب وزرا در گروه‌های و نهادهای دیگر نظیر شورای امنیت ملی، دفتر مدیریت بودجه، شورای مشاوران اقتصادی نقش محوری دارد و مقام رئیس‌جمهور تنها با استیضاح کنگره قابل‌تغییر است (امجد، ۱۳۸۵: ۱۶۴).

الف) تأثیرگذاری بر انتخابات

تأثیرگذاری لابی بر قوه مجریه تا حدی ناشی از تأثیرگذاری آرای یهودیان بر انتخابات ریاست جمهوری است. رأی‌دهندگان یهودی مشارکت بالایی در انتخابات داشته و در ایالت‌های مهم عام از کالیفرنیا، فلوریدا، ایلینویز، نیوجرسی، نیویورک و پنسیلوانیا متمرکزند که وزنه آن‌ها را برای تعیین رئیس‌جمهور آینده کشور سنگین‌تر می‌کند. گرچه یهودیان حزب دموکرات را ترجیح می‌دهند اما دیگر نمی‌توان حمایت آن‌ها از حزب دموکرات را قطعی دانست.

 مثلاً در سال ۱۹۶۰ جان اف کندی توانست ۸۰ درصد از آرای یهودیان را از آن خود کند و اما جورج مک گاورن در سال ۱۹۷۲ تنها به ۶۴ درصد آرا اکتفا کرد؛ بنابراین در رقابت‌های فشرده رأی یهودیان می‌تواند معادله را در ایالت‌های مهم آمریکا برهم بزند. نامزدهای ریاست جمهوری به‌واسطه اهمیت فراوان رأی‌دهندگان یهودی در رقابت‌های نزدیک تلاش فراوانی برای جلب حمایت آن‌ها صرف می‌کنند. البته کسب این حمایت و حفظ آن درگرو پشتیبانی بی‌قیدوشرط از رژیم صهیونیستی است. همچنین یهودیان آمریکا به‌رغم دارا بودن درصد کمی از جمعیت آمریکا کمک‌های فراوانی را در اختیار نامزدهای هر دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه قرار می‌دهند (میرشایمر و والت، ۱۳۹۲: ۳۳۱).

ب) در اختیار گرفتن پست‌های مهم دولتی

شیوه مشهودتری که برای جهت دادن به سیاست دولت توسط لابی وجود دارد بر این اساس است که افراد موافق با دیدگاه‌های لابی باید پست‌های مهم دولتی را اشغال کنند تا اهداف لابی محقق شود. کاملاً طبیعی است که یک گروه قدرتمند لابی بخواهد  افراد موافق با دیدگاه‌های او در مناصب کلیدی هر یک از وزارتخانه‌های دولت وجود داشته باشند و لابی‌های متعدد دیگر هم بدین‌سان عمل می‌کنند. لابی طرفدار رژیم صهیونیستی هم از این قاعده مستثنا نیست. برای مثال سیاست دولت کلینتون در خاورمیانه توسط مقاماتی طراحی می‌شد که روابط تنگاتنگی با رژیم صهیونیستی یا سازمان‌های بزرگ طرفدار رژیم صهیونیستی داشتند.

معروف‌ترین شخصیت‌هایی که در این زمینه عبارت‌اند از: مارتین ایندیک، معاون پیشین تحقیقات آیپک که علاوه بر عضویت در شورای امنیت ملی دولت کلینتون و تصدی پست سفارت آمریکا در رژیم صهیونیستی، در خلال سال‌های ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۷ و ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۱ معاون وزیر خارجه هم بود. نفر بعدی دنیس رأس بود که فرستاده ویژه کلینتون به خاورمیانه بود. همچنین گروه‌های عضو لابی تلاش می‌کنند تا از حضور افراد منتقد رژیم صهیونیستی در مشاغل کلیدی مرتبط با سیاست خارجی آمریکا ممانعت به عمل بیاورند.

برای مثال جیمی کارتر می‌خواست جورج بال را نخستین وزیر امور خارجه دولت خود کند اما می‌دانست که بال به‌عنوان منتقد رژیم صهیونیستی شناخته می‌شود و لابی با انتصاب آن مخالفت خواهد کرد، لذا از این تصمیم خود منصرف شد (میرشایمر و والت، ۱۳۹۲: ۳۳۵).

۲-۳٫ افکار عمومی

علاوه بر تأثیر و نفوذ مستقیم لابی در سیاست‌های حکومت، این نهاد می‌کوشد بینش عمومی در مورد اسرائیل و خاورمیانه را شکل دهد. لابی به دنبال بحث و مناظره آزاد پیرامون اسرائیل نیست، چراکه چنین مباحثی ممکن است سبب شود آمریکایی‌ها سطح کنونی حمایت این کشور از اسرائیل را زیر سؤال ببرند. ازاین‌رو سازمان‌های حامی رژیم صهیونیستی تلاش فزاینده‌ای برای نفوذ در رسانه‌ها، اندیشکده ها و دانشگاه‌ها انجام می‌دهند، چراکه این نهادها نقش حیاتی در شکل‌گیری افکار عمومی ایفا می‌کنند.

۱-۲-۳٫ کنترل رسانه‌ها

دیدگاه لابی نسبت به اسرائیل، به طرزی گسترده و به‌خوبی توسط جریان رسانه‌ای غالب بازنمایی می‌شود؛ و این بدان علت است که عمده مفسران آمریکایی حامی اسرائیل هستند. اریک آلترمن به‌عنوان یک روزنامه‌نگار به این نکته اشاره می‌کند که بحث بررسی در مورد مسائل خاورمیانه در اختیار کسانی است که حتی تصور انتقاد از اسرائیل در مخیله‌شان نمی‌گنجد.

سنگینی کفه ترازو به نفع اسرائیل را می‌توان در سرمقاله روزنامه‌های مهم نیز مشاهده کرد. رابرت بارلی، سردبیر پیشین وال استریت ژورنال، یک‌بار اعتراف کرد که تقریباً هرچه شامیر، شارون و بنیامین نتانیاهو ترتیب اثر می‌داده است. لابی برای خنثی کردن اخبار و گزارش‌های منفی علیه رژیم صهیونیستی کمپین‌های نامه‌نگاری، تظاهرات و تحریم کانال‌های خبری که اخبار ضد اسرائیل را پخش کنند، ایجاد می‌کند. یکی از مدیران اجرایی سی ان ان گفته بود گاهی تنها در یک روز ۶۰۰۰ نامه الکترونیکی به تارنمای شبکه ارسال می‌شود و از اینکه فلان برنامه ضد اسرائیلی بود شکایت می‌کند (میرشایمر، ۱۳۹۱: ۶۳).

۲-۲-۳٫ نفوذ در اندیشکده ها

نیروهای طرفدار رژیم صهیونیستی نفوذ قابل‌توجهی در اندیشکده ها دارند که در شکل‌دهی به مباحث عمومی و نیز تعیین سیاست جاری کشور در موضوعات حساس نقش مهمی را ایفا می‌کنند. بنگاه‌های خبری به‌عوض اتکا به مقامات دولتی یا دانشگاهی به‌منظور تحلیل یا تفسیر رویدادها، به کارشناسانی از اندیشکده ها در واشنگتن متکی هستند. بسیاری از این اندیشکده ها یادداشت‌های سیاسی کوتاه و گویایی را در اختیار قانون‌گذاران و سایر مقامات دولتی قرار می‌دهند و در کنار آن به برگزاری سمینارها، صبحانه‌های کاری و جلسات توجیهی برای مقامات و کارکنان مشغول‌اند. همچنین این اتاق‌های فکر از تحلیل گران خود می‌خواهند تا به انتشار رشته مقالات و تفسیرهای مختلف بپردازند که تمامی آن‌ها در راستای ایجاد یک جو حاکم بر دیدگاه عمومی صورت می‌گیرد.

 اندیشکده ها همانند مؤسسه اینترپرایز یا بروکینگز، مشاورانی را در اختیار نامزدهای ریاست جمهوری و اعضای جدید دولت قرار داده و این افراد را پس از اتمام فعالیت دولتی خود تحت حمایت قرار می‌دهند و بستری برایشان فراهم می‌کنند تا بتوانند تأثیرگذاری خود را بر روی مباحث مختلف ادامه بدهند. این اتاق‌ها مانند دستگاه پرورش ایده‌های نوین سیاسی عمل می‌کنند و بخش حساس و مهم حلقه قدرت در واشنگتن به شمار می‌روند (Mearsheimer and Walt, 2007: 175).

۳-۲-۳٫ کنترل دانشگاه‌ها

تلاش لابی برای کنترل مباحث درباره رژیم صهیونیستی در مراکز دانشگاهی با مشکلات فراوانی همراه بوده است زیرا بسیاری از اساتید دانشگاه دارای کرسی هستند که اجازه اعمال فشار بر روی آن‌ها را نمی‌دهد، همچنین در حوزه‌ای مشغول به کارند که آزادی اندیشه یک ارزش بنیادین بوده و چالش کشیدن افکار غالب، امری طبیعی است. بااین‌حال گروه‌های عضو لابی از تلاش برای شکل دادن به مباحثات در دانشگاه‌ها فروگذار نکردند. سازمان آیپک مهم‌ترین نهادی است که برای کنترل دانشگاه تلاش می‌کرد و به بررسی فعالیت دانشگاه‌ها و آموزش مدافعان جوان رژیم صهیونیستی از اواخر دهه ۷۰ میلادی می‌پرداخت.

از زمانی که انتقادات از رژیم صهیونیستی شدت گرفت، آیپک بودجه خود در دانشگاه‌ها را سه برابر کرد. مبارزات برای ارشاد دانشجویان با تلاش برای تأثیرگذاری بر روی اساتید دانشگاه‌ها و نحوه استخدام آن‌ها همراه بوده است. به‌عنوان نمونه، آیپک در اوایل دهه ۱۹۸۰ میلادی، دانشجویانی را به خدمت گرفت یا این سازمان را در شناسایی اساتید و دانشجویان ضد صهیونیستی یاری کنند. یافته‌های آن‌ها در سال ۱۹۸۴ و در راهنمایی دانشگاهی آیپک به نام افشای تلاش‌های ضد صهیونیستی در دانشگاه‌ها منتشر شد. این تلاش در سپتامبر ۲۰۰۲ و زمانی که دانیل پایپس پایگاه اینترنتی دیده‌بان دانشگاه را راه‌اندازی کرد شدت بیشتری به خود گرفت.

مبارزات پایپس به‌منظور حذف انتقادات از رژیم صهیونیستی در مراکز دانشگاهی به اینجا ختم نشد. او با همکاری مارتین کرامر و استانلی کورتز مبادرت به اعمال فشار بر کنگره کرد. این سه نفره کنگره را ترغیب کردند تا کمک‌های مالی دولت فدرال به مراکز معتبر آموزش عالی در مورد مطالعات خاورمیانه و سایر زمینه‌ها را محدودتر کرده و با دقت بیشتری بررسی کند. هدف از این کار، ساکت کردن یا حداقل مهار منتقدان رژیم صهیونیستی و وادار کردن دانشگاه‌ها به استخدام محققانی است که دیدگاه‌هایی مشابه با پایپس، کرامر و کورتز داشته باشند (میرشایمر و والت، ۱۳۹۲: ۳۵۹).

نتیجه‌گیری

گروه‌های ذی‌نفع برای حفظ و گسترش منافع خود در همه کشورها تلاش می‌کنند تا از ابزارهای مختلف برای اثرگذاری بر نظام سیاسی استفاده کنند. ایالات‌متحده آمریکا به خاطر ساختار تکثرگرای خود و به‌خصوص رسمی کردن لابی‌گری ظرفیت بالایی را برای این گروه‌ها فراهم کرده است تا روش‌های گوناگونی را برای رسیدن به خواسته‌های خود در اختیار داشته باشند. لابی آیپک به‌عنوان موفق‌ترین و ریشه‌دارترین گروه اثرگذار بر سیاست خارجی آمریکا شناخته می‌شود که به دنبال تأمین منافع رژیم صهیونیستی در این کشور است. آیپک دو نقطه اساسی یعنی نهادهای رسمی و افکار عمومی را برای تلاش‌های خود موردنظر قرار داده است.

نهادهای رسمی به‌عنوان نخستین هدف در فعالیت‌های این سازمان شناخته می‌شود. برای در اختیار داشتن نهادهای رسمی، کنترل کنگره و دولت در دستور کار قرار دارد. آیپک با استفاده از سناتورها و نمایندگان یهودی و صهیونیست‌های مسیحی، استفاده از کارمندان و کارشناسان موجود در کنگره و اثرگذاری در انتخابات از طریق کمک‌های مالی فضای حاکم بر قوه قانون‌گذاری ایالات‌متحده را به نفع رژیم صهیونیستی در اختیار دارد تا آنجا که حتی از انتقاد نسبت این رژیم در کنگره خبری نیست. دولت نیز از طریق کمک مالی در انتخابات از نامزد موردنظر، رأی منسجم و اثرگذار یهودیان در ایالت‌های مهم و گماردن افراد طرفدار رژیم صهیونیستی در پست‌های کلیدی به‌خصوص در پست‌های مرتبط با سیاست خارجی در اختیار منافع رژیم صهیونیستی قرار می‌گیرند.

برای جهت‌دهی به افکار عمومی و جلوگیری از حرکت آن‌ها به سمتی که مانع از حمایت‌های آمریکا از رژیم صهیونیستی شود، سه مرکز اصلی به‌عنوان نهادهای مؤثر در افکار عمومی یعنی رسانه‌ها، اندیشکده ها و دانشگاه‌ها در توجه قرار دارند و برای کنترل آن‌ها برنامه‌ریزی می‌شود. عمده مفسران طرفدار رژیم صهیونیستی به همراه کمپین‌های نامه‌نگاری، تظاهرات و تلاش‌ها برای قطع کمک‌های مالی رسانه‌های مخالف رژیم صهیونیستی باعث شده‌اند تا جریان غالب رسانه‌ای در آمریکا در راستای منافع این رژیم باشد.

از طرف دیگر اگرچه کنترل دانشکده‌ها و به‌خصوص دانشگاه‌ها دشوار است اما سازمان بانفوذ در اندیشکده های موجود، تأسیس اندیشکده های طرفدار و همچنین تلاش برای اثرگذاری بر اساتید، نحوه استخدام آن‌ها و کمک‌ها مالی دولت فدرال تمام تلاش خود را برای کنترل این دو مرکز اساسی انجام می‌دهد.

مراجع

منابع

امجد، محمد (۱۳۸۵)، سیاست و حکومت در ایالات متحده، تهران: سمت، چاپ دوم.

جعفری، علی‌اکبر (۱۳۸۹)، منافع استراتژیک مشترک و اتحاد آمریکا- اسرائیل، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی، چاپ اول.

رنجبر، احمد، «نقش لابی‌گری در فرایند قانون‌گذاری و امکان قانونمند کردن آن»، مجلس و پژوهش، سال دوازده، شماره ۵۰-۴۹، پاییز و زمستان ۱۳۸۴، صفحه ۴۲۳-۴۳۶٫

کوهکن، علیرضا، «واکاوی دلایل ضعف لابی ایران در آمریکا»، فصل‌نامه روابط خارجی، سال چهارم، شماره چهارم، زمستان ۹۱، صفحه ۹۵-۶۹٫

گروه سیاسی باشگاه خبرنگاران جوان (۱۳۹۵)، «سیاست آمریکا و دست‌های پشت پرده‌ای به نام آیپک»، بازدید ۶/۴/۱۳۹۶، در: http://yon.ir/RizuJ.

میرشایمر، جان جی و استیون ام. والت (۱۳۹۲)، لابی اسرائیل و سیاست خارجی آمریکا قدرت لابی صهیونیستی، رضا منتظمی و مهران نصر ، تهران: خرسندی ، چاپ اول.

میرشایمر، جان جی (۱۳۹۱)، لابی یهود و رئالیسم تهاجمی، ترجمه محسن محمودی، تهران: دانشگاه امام صادق (ع)، چاپ اول.

منصوری، محسن (۱۳۹۳) «لابی و لابی‌گری در معرکه سیاست غرب»، بازدید ۶/۴/۱۳۹۶، در: http://yon.ir/SHQjA.

Mearsheimern, John J. Walt, Stephen M (2007), a Israel Lobby and U.S Foreign Policy, London: Penguin Group.

نویسنده:

صادق باغستانی آرانی: دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام)  

دوفصلنامه ره آورد سیاسی- شماره ۵۰٫

انتهای متن/

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *