علل انحطاط تمدن اسلامی از منظر استاد مطهری

چکیده

علل انحطاط تمدن اسلامی از موضوعاتی است که ذهن اندیشمندان بسیاری را به خود جلب کرده است و نظریه ‌پردازان زیادی هم از منظرهای گوناگون نظریه‌هایی در تبیین این موضوع بیان کرده‌اند. استاد مرتضی مطهری ازجمله اندیشمندان ایرانی است که این موضوع سال‌ها دغدغه ذهن او بوده و برای بررسی این موضوع نقشه راه همه‌ جانبه‌ای ترسیم کرده است. ایشان معتقد بود اصلاح نگرش بر اصلاح عمل مقدم است؛ پس برای بهبود عملکرد افراد جامعه ابتدا باید نگرش آنها را اصلاح کرد. همچنین، نقطه آغاز این حرکت اصلاحی، عموم مردم هستند؛ زیرا هر اصلاحی از سطح عموم آغاز می‌شود و به سطح خواص و حاکمان می‌رسد. بر همین اساس، استاد مطهری کتاب داستان راستان را نوشت تا نوجوانان را مخاطب این اصلاح نگرش قرار دهد. این پژوهش به کمک روش تحلیل محتوای کیفی در پی استخراج مفاهیمی است که استاد مطهری در این کتاب به مخاطب جوان خود منتقل می‌کند. همچنین، در پی بررسی میزان انطباق مفاهیم مندرج در این اثر با دورنمایه، نقشه راهی است که ایشان برای احیای تمدن اسلامی ترسیم کرده بود. بر اساس نتایج پژوهش، مقوله‌هایی که در تحلیل محتوای این اثر به‌دست آمد تا حد بسیار زیادی با نظریه  استاددرباره علل انحطاط تمدن اسلامی منطبق است.

کلیدواژه ها: تمدن اسلامی؛ علل انحطاط؛ استاد مطهری؛ کتاب داستان راستان

نویسندگان:

مهدی حسین زاده: هیات علمی/گروه علوم اجتماعی اسلامی

 سیدمحسن ملاباشی: دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران 

احمد مهرشاد: دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی دانشگاه اصفهان

دو فصلنامه مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی  – دوره ۴، شماره ۷، بهار و تابستان ۱۳۹۵٫

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.  

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *